Na visokoškolskim ustanovama u Srbiji u školskoj 2024/25. godini studira oko 252.000 studenata, od čega su gotovo tri petine studentkinje, dok državne ustanove i dalje nose sistem – iako udeo privatnih fakulteta i škola polako raste, pokazuju podaci Republičkog zavoda za statistiku.
Prema analizi Republičkog zavoda za statistiku za školsku 2024/25. godinu, na visokoškolskim ustanovama u Srbiji (bez podataka za AP Kosovo i Metohiju) upisano je ukupno 251.812 studenata.
Studentkinje čine blagu, ali stabilnu većinu – oko 60 odsto upisanih. To je trend koji traje već godinama i naročito je izražen u oblastima društvenih nauka, zdravstva, obrazovanja i humanistike, dok su muškarci i dalje dominantni na delu tehničkih i IT studija.
Državne ustanove i dalje dominiraju
Iako privatnih visokoškolskih ustanova ima više po broju institucija, najveći deo studenata je i dalje upisan na državne univerzitete i državne akademije/visoke škole.
RZS beleži da je i 2015/16. i 2024/25. većina studenata bila na državnim ustanovama, ali da je udeo onih koji studiraju na privatnim univerzitetima i visokim školama porastao sa oko šestine na oko petinu ukupnog broja studenata. To pokazuje da privatni sektor i dalje nema dominantnu ulogu, ali jeste postao uočljiviji deo sistema visokog obrazovanja.
Ovakva struktura ukazuje da sistem visokog obrazovanja i dalje ima široku „bazu“ na osnovnim studijama, dok je prelazak na master i doktorske studije selektivniji. To je važno i za planiranje kadrova – posebno u oblastima gde nedostaje stručnjaka sa naprednim znanjima i istraživačkim kompetencijama.
Popularne oblasti: društvene nauke, biznis i inženjerstvo u vrhu
NIVOI STUDIRANJA
Gotovo tri četvrtine studenata upisano je na studije I stepena (osnovne akademske i osnovne strukovne studije).
Oko petine je na studijama II stepena (najviše master akademske i master strukovne studije).
Manje od 5 odsto čine studenti na doktorskim studijama.
Deo studenata je na integrisanim studijama, koje kombinuju sadržaje osnovnih i master programa.
Infografik RZS o visokom obrazovanju pokazuje da su, posmatrano po područjima obrazovanja, među najzastupljenijim:
- poslovanje, administracija i pravo
- društvene nauke, novinarstvo i informisanje
- inženjerstvo, proizvodnja i građevinarstvo
- oblasti zdravstva i socijalne zaštite
- informacione i komunikacione tehnologije.
Ove oblasti zajedno okupljaju najveći deo studenata, dok su u manjini programi iz poljoprivrede, šumarstva, ratarstva i veterine, kao i pojedinih uslužnih delatnosti. To znači da će i narednih godina najveći broj visokoobrazovanih stručnjaka dolaziti upravo iz društveno-ekonomskih, tehničkih i zdravstvenih disciplina.
Budžet i samofinansiranje
Podaci RZS pokazuju i da je više od 60 odsto studenata na samofinansiranju, dok je manje od 40 odsto na budžetu. Time se potvrđuje trend da porodice i sami studenti snose sve veći deo troškova studiranja, posebno na višim godinama i na privatnim univerzitetima.
Za lokalne samouprave i državu to je važno pitanje socijalne i razvojne politike – jer visoki troškovi studiranja mogu odvraćati mlade iz manje imućnih sredina od nastavka obrazovanja.
Statistika za 2024. godinu beleži oko 50.000 diplomiranih studenata na svim nivoima studija. Studentkinje čine većinu i među diplomiranima.
Za gradove i opštine, posebno manje sredine, ovi podaci mogu biti polazna tačka za kreiranje stipendija, programa stručne prakse, podrške studentskom standardu i planiranja novih studijskih programa – kako bi obrazovni sistem što bolje odgovorio na potrebe lokalne ekonomije i zadržavanje mladih u zajednici.
Republički zavod za statistiku ove podatke objavljuje kroz publikaciju „Visoko obrazovanje 2024/25” i prateći infografik, koji omogućavaju da se trendovi u visokom obrazovanju prate iz godine u godinu i uporede sa prethodnim stanjem.
