Novi Sad je 2. februara, na Svetski dan vlažnih područja, kroz konferenciju „Ramsar Wetland City“ podsetio da prestižna međunarodna akreditacija nije priznanje za vitrinu, već obaveza za stalna ulaganja, planiranje i saradnju u zaštiti više hiljada hektara vlažnih staništa.
Novi Sad je 2. februara bio domaćin konferencije „Ramsar Wetland City“, održane povodom Svetskog dana vlažnih područja. Centralna poruka skupa bila je jasna: vlažna staništa su među najvrednijim i najugroženijim ekosistemima, a njihovo očuvanje zavisi od kontinuiteta – i u finansiranju i u upravljanju.
Akreditacija „Ramsar Wetland City“, koju je Novi Sad dobio početkom prošle godine od Stalnog komiteta Ramsarske konvencije, predstavljena je kao potvrda dobre prakse, ali i kao odgovornost da se zaštita sprovodi kroz merljive rezultate.
Istaknuto je da Novi Sad spada među svega 74 grada u svetu sa ovom akreditacijom, što ga svrstava u mali krug lokalnih samouprava koje su prepoznate po načinu na koji štite i održivo upravljaju vlažnim područjima.
U praksi, to znači da se odluke o razvoju grada moraju usklađivati sa režimima zaštite i potrebama prirodnih sistema: voda, poplavnih ravni, ritskih šuma i staništa brojnih biljnih i životinjskih vrsta.
Prioriteti: ulaganja, restauracija i otpornost staništa
Kao važan iskorak, naglašeno je da su prvi put obezbeđena direktna budžetska sredstva namenjena „ramsarskom“ području na teritoriji Novog Sada, što potvrđuje institucionalnu podršku zaštiti.
Najavljeni pravci delovanja uključuju:
- nastavak ulaganja u Specijalni rezervat prirode Koviljsko-petrovaradinski rit,
- aktivnosti na jačanju otpornosti vlažnih staništa i trajnoj zaštiti biodiverziteta uz podršku međunarodnih programa,
- restauraciju ritskih šuma u okviru Parka prirode „Begečka jama“.
Na konferenciji je istaknuto da zaštita vlažnih područja nije odvojena od komunalne i vodne infrastrukture. Projekti koji utiču na kvalitet voda i pritiske na staništa predstavljeni su kao ključni deo šire slike očuvanja prirode.
Među prioritetima su pomenuti radovi i planovi koji se odnose na:
- unapređenje zaštite vodoizvorišta,
- izgradnju i razvoj sistema za prečišćavanje otpadnih voda,
- širenje kanalizacione mreže u prigradskim naseljima.
Skup je dodatno skrenuo pažnju na to da je pitanje vlažnih staništa i pitanje budžetskih prioriteta. U tom smislu, naglašeno je izdvajanje značajnih sredstava za zaštitu životne sredine u gradskom budžetu za 2026. godinu. Poruka je da Novi Sad treba da bude grad koji se razvija, ali ne na račun prirodnih sistema – posebno kada su u pitanju voda, biodiverzitet i kvalitet života.
Zašto je ovo važno za Novi Sad i okolinu
Vlažna područja su prirodna „infrastruktura“: ublažavaju poplavne talase, filtriraju vodu, čuvaju biodiverzitet i predstavljaju prostor rekreacije i kulture. Kada se izgube ili degradiraju, posledice se brzo vraćaju kroz lošiji kvalitet voda, više rizika od ekstremnih događaja i slabiju otpornost lokalnih zajednica.
Konferencija u Novom Sadu podsetila je da titula „Ramsar Wetland City“ ima smisla samo ako se pretoči u stabilne programe zaštite, transparentno planiranje i stalnu saradnju institucija, upravljača zaštićenih područja i građana.
